خانه / دسته‌بندی نشده / امر به معروف و نهی از منکر؛ رمز حیات دین در جامعه اسلامی

امر به معروف و نهی از منکر؛ رمز حیات دین در جامعه اسلامی



به گزارش ایرنا، در شماری از آیات قرآن کریم مفهوم امر به معروف و نهی از منکر با تعبیرهایی چون امر به عدل، امر به قسط، نهی از سوء، نهی از فحشا، نهی از فساد و نهی از اثم بیان شده که این تاکیدات صریح و روشن وظیفه تک تک آحاد جامعه اسلامی را روشن و مشخص کرده است، اما آنچه که امروز در روابط فردی و اجتماعی مشاهده می شود، تا حدی بی توجهی به این فریضه الهی را می رساند.
اصل هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز به این موضوع تاکید و تصریح کرده است: ‘در جمهوری اسلامی ایران دعوت به خیر، امر به معروف و نهی از منکر، وظیفه‌ ای است همگانی و متفاوت برعهده مردم نسبت به یکدیگر، دولت نسبت به مردم و مردم نسبت به دولت، شرائط و حدود و کیفیت آن را قانون تعیین می‌ کند’.
ایام محرم و صفر و دهه عاشورا بهانه ای شد تا به یاد سرور و سالار شهیدان دو عالم حضرت اباعبدالله الحسین (ع)، شهید راه امر به معروف و نهی از منکر، میزگردی در ایرنا با حضور سه نفر از مسئولان و کارشناسان امر درباره این فریضه مغفول مانده جامعه اسلامی ترتیب دهیم.
کارشناسان حاضر در این میزگرد متفق القول بر ارایه تعریفی جدید برپایه نیازهای امروزی جامعه از فریضه واجب کفائی امر به معروف و نهی از منکر تاکید کردند، هرچند در پاره ای از روش ها و شیوه های مصداقی اختلافاتی بین دیدگاه ها وجود داشت.

** شرایط جدید جامعه تعریف جدید از امر به معروف و نهی از منکر را ضروری می کند
دبیر شورای امر به معروف و نهی از منکر سازمان بسیج رسانه آذربایجان شرقی به اهمیت و جایگاه شرعی و فقهی این فریضه در دین اسلام پرداخته و گفت: در اهمیت و ارزش این فریضه الهی همین بس که امام حسین (ع) شهید این راه بوده و هدف از نهضت تاریخ ساز و انسان ساز خود را عمل به امر به معروف و نهی از منکر در بلاد اسلامی می داند.
حجت الاسلام جعفر ابراهیمی پارامی افزود: اگر حتی نگاهی گذرا به تاریخ قیام عاشورا داشته باشیم متوجه خواهیم شد که این قیام برای مبارزه با بدعت ها، وصله ها و ظلم و جور دستگاه حکومتی به وجود آمد، چون این منکرهای جامعه اسلامی ارزش ها و اصول اسلام ناب را هدف گرفته بود و در میان امتی که پیامبر(ص) و حضرت علی (ع) با آن همه فضایل بالای منبر می رفتند، در مقابل سگ بازها و افراد عیاش منبری شده بودند.
وی، از فریضه امر به معروف و نهی از منکر به عنوان زمینه سازی برای ظهور امام زمان (عج) طبق نوشته های بزرگان دین یاد و اظهار کرد: متاسفانه امروز بنا به دلایلی عمل به آن در جامعه ای که احکام اسلامی باید بر آن حاکم باشد، به ورطه فراموشی سپرده می شود.
ابراهیمی پارامی با اشاره به تغییرات صورت گرفته در جامعه کنونی نسبت به دوره های تاریخی گذشته، گفت: در هر حال این اتفاقات رخ داده و جامعه از حالت سنتی به سمت ماشینی سوق داده می شود و امروز زندگی مردم با گذشته ها به طور کلی تفاوت پیدا کرده و در چنین شرایطی وجوه و شیوه های عمل به امر به معروف و نهی از منکر نیز دچار دگرگونی هایی می شود.
وی، ارایه تعریف جدید از امر به معروف و نهی از منکر را لازمه احیای آن در جامعه کنونی دانست و یادآور شد: نمی توان این فریضه مهم الهی را تنها به مساله حجاب آن هم فقط برای بانوان جامعه تعمیم داد، چون شرایط امروزی این فریضه را در ابعاد گسترده و وسیع تری تعریف می کند.
جعفری پارامی ادامه می دهد: به عنوان مثال فضای مجازی و وجود هزاران کانال تلگرامی از هر طیف، طبقه، سلیقه، دین و دیدگاهی، چنان زندگی مردم کشور را تحت سلطه گرفته که برای روشن شدن فضای منکر از معروف کار سخت و پیچیده ای فرا روی ما قرار می دهد.
وی اضافه می کند: پیشنهاد این است تا با همکاری حوزه های علمیه و دانشگاه ها و مراجع تصمیم گیر همکاری های جدید و عملی ایجاد و برای برون رفت جامعه از چنین شرایطی، تعاریف جدید، نو و به روزتری از امر به معروف و نهی از منکر ارایه شود.
جعفری پارامی با بیان اینکه همگان فضای مجازی را دور از حریم خصوصی می دانند، اما چنین نیست، خاطرنشان کرد: فضای مجازی به هیچ عنوان عاری از منکرات نیست، اما چرا حریم خصوصی افراد و اشخاص در این عرصه نادیده گرفته می شود؟ جای تامل و سئوال دارد.
وی وضعیت حوزه های علمیه کنونی با سال های گذشته را متفاوت دانسته و اضافه می کند: امروز 90 درصد طلاب حوزه ها آشنائی کامل با مسایل روز و فضای مجازی دارند، اما آیا نهادی یافت می شود تا از آنها استفاده کرده و بحث امر به معروف و نهی از منکر را به رده های مختلف و طیف های جامعه بکشانند؟
این روحانی جوان ادامه می دهد: به راحتی می توان از چنین طلاب و روحانیانی بهره گرفت و به شبهات و سئوالات مختلف مردم به خصوص جوانان که در فضای معمولی از آن پرسش ها ابا دارند، در فضای مجازی پاسخ داد و یک گفتمان سازی موثرتر را در جامعه پیشرفته مجازی فراهم آورد.
جعفری پارامی تاکید کرد: دیدگاه حوزه در این خصوص به هیچ عنوان حذفی نیست و به انتقاد آگاهانه و پاسخ به همه گونه شبهات استقبال می کند.

** حجاب و عفاف اولین و مهمترین بخش احیای امر به معروف و نهی از منکر است
رئیس جمعیت زنان فرهیخته ایران اسلامی، مسئول بخش خواهران ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر آذربایجان شرقی و مدرس دانشگاه، خاستگاه و پایه اصلی احیای امر به معروف و نهی از منکر را فرد و خانواده می داند و می افزاید: با وجود اینکه بسیاری از ناهنجاری ها و آسیب های اجتماعی از خانواده ها شروع می شود، اما این فریضه بسیار مهم در کجا قرار گرفته است؟ مشخص نیست و چنان غریب افتاده است که امروز برای احیای آن باید نیازمند برنامه، بودجه و طرح باشیم.
‘ نسرین پیرسمساری ‘ گفت: امروز به دلیل نگرش های مادی به زندگی ( هرچند در حد متعارف منعی از دیدگاه اسلامی ندارد) چنان جامعه را دربر گرفته که نه تنها امر به معروف و نهی از منکر بلکه بسیاری از واجبات فراموش شده و البته برکات الهی نیز در چنین جامعه رخت بر می بندد.
وی ادامه داد: بر اساس آموزه های دینی و شیعی، در کنار دنیا دوستی و مال اندوزی باید به سمت جامعه الهی نیز گام برداشت که یکی از عناصر این حرکت می تواند عمل به فریضه امر به معروف و نهی از منکر باشد.
پیرسمساری، مساله حجاب و عفاف را از مهمترین بخش های احیای امر به معروف و نهی از منکر می داند که به تدریح در جامعه ما رو به فراموشی می رود و به بهانه های مختلف از جمله روشنفکری و پیشرفته بودن بدحجابی و بی حجابی گسترش می یابد، در حالی که اسلام و حجاب هیچ منافانی با توسعه ندارد.
وی، توصیه به رعایت حجاب و عفاف در جامعه را مصداق بارز امر به معروف و پرهیز از بی عفتی را عین نهی از منکر دانسته و ادامه می دهد: باید تکلیف بودن و واجب الهی بودن حجاب و عفاف در جامعه تبیین و تشریح شده و نسبت به عواقب خطرناک رعایت نکردن آن هشدارهای لازم داده شود.
پیرسمساری، بسیاری از ناهنجاری های اجتماعی همچون طلاق، فساد اخلاقی و شکسته شدن حرمت ها را ناشی از رعایت نکردن مساله حجاب و عفاف برشمرد و افزود: بدون تردید نخستین گام برای احیای امر به معروف و نهی از منکر در کشور حجاب و عفاف است تا از انحطاط خانواده ها جلوگیری شود.
وی، توجه به مسائل فرهنگی جامعه را مصداقی دیگر از امر به معروف خواند و گفت: نباید به این حوزه بسیار وسیع که حیات جامعه به آن وابسته است با عینک هزینه نگاه کرد، چه بسا سرمایه گذاری در فرهنگ جامعه، کشور را به جهات مختلف از جمله سلامت فردی، اجتماعی و سیاسی و اقتصادی بیمه می کند.
فعال حوزه زنان و مدرس دانشگاه های تبریز با بیان اینکه پرداختن به احیای فریضه امر به معروف و نهی از منکر نباید به روز و هفته خاصی اختصاص یابد، از بی برنامه گی دستگاه های ذیربط انتقاد کرد و گفت: جای تاسف است که در دهه محرم که مختص این فریضه مغفول مانده است، حتی در رسانه ملی یک مورد تبلیغات رسانه ای برای امر به و معروف و نهی از منکر دیده نشد!
پیرسمساری، انجام کارهای پژوهشی با به میدان کشیدن جوانان از هر طیف و دیدگاهی را از جمله راهکارهای مهم برای احیای امر به معروف و نهی از منکر دانست و اضافه کرد: هیچ ایرادی ندارد در قالب دوره های آموزشی، کارگاه های تخصصی و میزگردهای علمی جوانان با هر نوع تیپ و حجابی حاضر شوند تا در آن با مزیت ها و معایب مساله حجاب و عفاف آشنا شده و آن را لمس و درک کنند.
وی، نبود متولی خاص برای احیای فریضه امر به معروف و نهی از منکر را از مشکلات اجرایی آن برشمرد و گفت: با وجود اینکه قانونی نیز در این زمینه از سوی مجلس شورای اسلامی مصوب شده است، اما چه جایگاهی در نظام اداری کشور دارد مشخص نیست، آیا بودجه ای برای آن در نظر گرفته می شود یا نه؟
رئیس جمعیت زنان فرهیخته ایران اسلامی، ورود حاکمیت به موضوع امر به معروف و نهی از منکر را از ضروریات احیا و اجرای آن می داند و معتقد است: در وضع کنونی جامعه به شدت نیازمند تحریک و تهییج مردم برای جلب توجه به این فریضه هستیم که در این راستا دستگاه حاکمیتی رسالتی بس عظیم و تعیین کننده بر عهده دارد.
پیرسمساری، تعریف نوین از زمینه ها، بسترها و شیوه های امر به معروف و نهی از منکر را لازمه جامعه امروز برای احیای این فریضه بیان کرد و افزود: حوزه جنگ نرم دشمنان علیه نطام و مردم از جمله این زمینه های منکراتی است که برای مقابله با آن شیوه های جدید و نوینی لازم است.
وی، دانشگاه ها را محلی مناسب و بسیار مستعد برای احیای امر به معروف و نهی از منکر دانست و با ابراز گلایه از وضعیت کنونی دانشگاه ها که به زعم وی آنها را تبدیل به بزم های شبانه کرده است، خواستار توجه بیش از پیش مسئولان امر به موضوع حجاب و عفاف در مراکز دانشگاهی و علمی شد.
پیرسمساری با تاکید بر اینکه در بحث امر به معروف و نهی از منکر همه مسئول و وظیفه دارند و راه اندازی قرارگاه ویژه در این زمینه مثمرثمر است، ابراز امیدواری کرد معرفت حسینی را در ارکان زندگی فردی و اجتماعی شاهده بوده و شور حسینی به شعور حسینی تبدیل شود.

** گسترش فضای مجازی تعریف روشن از امر به معروف و نهی از منکر می طلبد
کارشناس رسانه و محقق حوزه فضای مجازی دیگر صاحب نظر حاضر در میزگرد ایرنا است که با اشاره به اهمیت موضوع امر به معروف و نهی از منکر در این حوزه ها، گفت: بدون تردید تلفات فضای مجازی در ابعاد اخلاقی، اعتقادی، سیاسی و فرهنگی و اجتماعی بسیار وسیع است و به جرات می توان ادعا کرد که این عرصه به قتلگاه جوانان تبدیل شده است.
‘ غلامرضا سیفی ‘، ارتقای سواد رسانه ای و فضای مجازی را از معروفات مهم جامعه کنونی عنوان و اظهار کرد: متاسفانه ما در این زمینه شاهد تلفات عدیده اجتماعی، فرهنگی و اخلاقی به دلیل نا آگاهی بهره برداران هستیم که اگر در زمان مقرر و به هنگام آموزش های لازم و کافی برای استفاده کنندگان می دادیم، بدون تردید امروز شاهد نابسامانی های مختلف در جامعه نبودیم.
وی ادامه داد: باید در معروفات و منکرات احصای مسایل کنیم که بخشی از آن مربوط به نظام حاکمیتی بوده و بخشی نیز به خود مردم اختصاص دارد.
سیفی با اشاره به وظایف مربوط به شورای عالی فضای مجازی، عملکرد آن را در حد صفر خواند و بر مطالبه گری جامعه و به خصوص رسانه های گروهی از این شورا تاکید کرد و افزود: بحث آموزش یکی از مسایل بسیار مهم در این زمینه است که توجهی از سوی شورای عالی فضای مجازی به آن نشده و این جای پرسش و تامل دارد.
وی اضافه کرد: در حال حاضر به دلیل اینکه تاکنون تعریفی مشخص از فکر مجازی نشده است به شدت نیازمند تعریف معین در این رابطه هستیم تا نسبت به آن رسالت های دستگاه های فرهنگی و اجرایی تعیین تکلیف شود.
سیفی، همکاری بین حوزه های علمیه و دستگاه های اجرایی را ضرورت اجتناب ناپذیر تعریف جدید و مشخص از معروفات و منکرات دانست زیرا که 40 میلیون نفر از جمعیت ایران وارد این فضا شده و از آن به طور متناوب استفاده می کنند که این رقم نشان دهنده حجم و حوزه وسیع آن است.
وی، بی توجهی سالیان گذشته به زندگی مجازی، کانال ها و گروه های مجازی و بازی های مجازی را مورد اشاره قرار داد و یادآور شد: به دلیل همین بی توجهی هاست که امروز مشاهده می کنیم کودکان ما با بازی های غربی بسیار مانوس ترند و آن را به راحتی قبول می کنند.
سیفی، تاخیر در ایجاد فرصت ها و خنثی سازی تهدیدها را از مشکلات اجرایی کشور خواند و با بیان اینکه در احیای فریضه امر به معروف و نهی از منکر نیز با این چالش بزرگ مواجه هستیم، گفت: باید برای رفع این مشکلات که ارکان فرهنگی و اجتماعی و بنیان خانواده ها را درگیر می کند، به سرعت به سمت گسترش آموزش ها و سواد رسانه های و فضای مجازی رفت.
وی، بی تفاوتی مردم به منکرات را از چالش های بحث برانگیز و مهم حوزه امر به معروف و نهی از منکر برشمرد و آن را به مثابه آفتی دانست که تداوم آن می تواند جامعه را متلاشی کند، زیرا که تبعات منفی بی تفاوتی بسیار بالاست.
سیفی با اشاره به ارزش و اهمیت اعتقادات دینی مردم و حساسیت آنها به موضوع دین، اظهار کرد: بدون تردید اگر تبلیغات درست و منطقی و به دور از ایجاد حساسیت های کاذب در جامعه انجام شود، مردم با جان و دل نسبت به احیای فریضه امر به معروف و نهی از منکر وارد عمل شده و حتی ریسک پذیری و هزینه های احتمالی آن را خواهند پذیرفت.
وی به روایتی از امام علی (ع) در باره اهمیت و ارزش امر به معروف و نهی از منکر اشاره کرد و گفت: جهاد اگر قطره باشد امر به معروف و نهی از منکر دریاست.
هماهنگی و تنظیم: سیدیحیی مرتضائی ** انتشار دهنده: محمد رستگار
3038/6183



انتهای پیام /*










درباره gohari