خانه / دسته‌بندی نشده / استان مرکزی در محاصره بیابانی شدن- مژگان حیدری**

استان مرکزی در محاصره بیابانی شدن- مژگان حیدری**



490 هکتار از عرصه های استان مرکزی بیابانی است که 16 درصد آن در ساوه، 10 درصد در اراک، 6 درصد در محلات، 55 درصد در زرندیه، هشت درصد در کمیجان، 2 درصد در دلیجان و 2 درصد در خنداب است.
به گفته کارشناسان استان مرکزی در دهه های گذشته به دلیل بهره برداری غیراصولی از منابع پایه، ازدیاد دام نسبت به ظرفیت مراتع، تبدیل اراضی مرتعی به دیمزارهای کم بازده، چرای خارج از فصل و خشکسالی و کم بارشی با تغییرات وسیع اقلیمی مواجه شده به طوریکه این خطه در زمره 18 استان بیابانی کشور طبقه بندی شده است.
178 کانون فرسایش بادی با مساحت هفت میلیون هکتار در کشور وجود دارد که بخشی از آن به عنوان مناطق تهدیدآفرین در استان مرکزی قرار دارد که یکی از این مناطق کویر میقان اراک است.
سرعت بیابانزایی در برخی از شهرستان های استان مرکزی شامل زرندیه، ساوه، دلیجان، محلات، کمیجان و خنداب بالاتر از مناطق دیگر است و ضعف پوشش گیاهی، اقلیم خشک و کم بارشی به افزایش روند آن دامن زده که باید اقدامات مدیریتی و بیولوژیکی موثری در این مناطق دنبال شود.
بستر فرسایش بادی در کویر میقان 100 تن در هکتار است که با اقدامات بیولوژیکی و مدیریتی این سطح سالانه تا پنج تن در هکتار کاهش یافته است و باید این سیاست ها با قاطعیت و جدیت تداوم پیدا کند.
این کانون بحرانی فرسایش بادی در شمال شرقی کویر میقان اراک فعال است که به علت نوع ذرات پایه از خطرناکترین هسته های فرسایش بادی کشور محسوب می شود چرا که جنس ذرات موجود در آن ترکیبات سولفاته است و با نفوذ به ریه ایجاد اسید سولفوریک می کند.
کارشناسان زیست محیطی استان مرکزی کویر میقان را با چشمه های تولید غبار نمکی از مهمترین علل بروز ریزگردهای محلی می دانند به همین منظور مهار این کانون فرسایش بادی اهمیت ویژه ای دارد و به منظور حفظ داشته های زیست محیطی، کیفیت حیات زیستمندان اراک و کاهش تهدید فرسایش بادی کویر میقان بر اقتصاد، صنعت و کشاورزی منطقه راهبردهای هدفمند و کاربردی در مقابله با بیابانزایی باید از اولویت های تصمیم سازان استان مرکزی باشد.
10 هزار هکتار منطقه مشترک فرسایش بادی نیز در شهرستان های خنداب و دلیجان وجود دارد که غفلت از آن ها می تواند در آینده نزدیک برای راهبردهای توسعه ای مخرب باشد.
محدوده تراز ناهید در شهرستان ساوه نیز از دیگر مناطق پرخطر بیابانزایی است و ناحیه پر وسعتی نیز در محدوده جاده قدیم مامونیه – ساوه در معرض بیابانی شدن قرار دارد که از هسته های فعال فرسایش بادی استان مرکزی محسوب می شود.
در برنامه ششم توسعه راهبردهای عملیاتی مناسبی برای تثبیت شن های روان و مهار روند بیابانزایی در استان مرکزی پیش بینی شده و باید در پنج سال 23 هزار و 60 هکتار از عرصه های تهدیدزا مدیریت بهینه شوند و نیاز است که پیگیری موثری در تامین اعتبار و حمایت قاطع در امر بیابانزایی از سوی حلقه مدیریت اجرایی استان و نمایندگان مردم در خانه ملت اعمال شود تا نتیجه لازم از اقدامات حاصل آید.
واقعیت آن است که از یک میلیون و 760 هزار هکتار عرصه مرتعی استان مرکزی تنها 466هزار و 879 هکتار با تولید 500 کیلوگرم علوفه در سال در سطح خوب است و یک میلیون و 129 هکتار از مراتع در سطح متوسط و 168هزار و 447 هکتار نیز در قالب مراتع فقیر طبقه بندی شده است که با توجه به تغییرات آب و هوایی و تداوم خشکسالی ها در استان مرکزی این عرصه ها روز به روز کیفیت کمتری پیدا کرده و با احتساب مناطق بیابانی سطح وسیعی را در زمره مناطق مستعد خطر شامل می شود که باید با درایت مدیریت شود.
به گفته کارشناسان کم توجهی به روند بیابانزایی با آسیب های اقتصادی، بهداشتی و زیستی عمیقی همراه است و به همین منظور هوشیارسازی اجتماعی و اجرای برنامه های هدفمند در مدیریت چالش های این حوزه سرمایه ای است که نباید از کف برود.
از سوی دیگر بیابان با همه تهدیدها باید در برنامه های کلان منطقه ای به عنوان ظرفیتی اشتغالزا و منبعی برای درآمد دیده شود و با اقدامات هدفمند در کنار مهار تهدیدهای ناشی از شن های روان ، زیبایی های کویر نیز دیده شده و در جذب گردشگر به بهترین شکل از آن بهره گرفته شود که در این زمینه استان مرکزی ضعف های بنیادین دارد.
نامگذاری 27 خرداد ماه با عنوان روز بیابانزایی فرصتی است که ارزیابی علمی و اصولی بر روند توسعه استان صورت بگیرد و با بررسی دقیق اقدامات مقابله با بیابانی شدن اراضی هم راستایی بیشتری در اجرای برنامه های این بخش ایجاد شود.
**دبیر اراک
6013/1772



انتهای پیام /*










درباره gohari